Czym jest lęk uogólniony i czym różni się od zwykłego stresu?

Stres jest naturalną reakcją na konkretne, realne wyzwanie — egzamin, rozmowę kwalifikacyjną, trudny termin w pracy. Znika (albo wyraźnie słabnie), gdy sytuacja się kończy. Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD) działa inaczej: niepokój nie jest przywiązany do jednej sprawy i nie znika wraz z jej rozwiązaniem — po prostu przenosi się na kolejny temat.

Jak rozpoznać różnicę

Żeby mówić o GAD, a nie o zwykłym zestresowaniu, nadmierne zamartwianie się musi występować przez większość dni przez co najmniej sześć miesięcy, a do samego niepokoju muszą dołączyć jeszcze co najmniej trzy z następujących objawów: niepokój ruchowy, łatwe męczenie się, trudności z koncentracją, drażliwość, napięcie mięśni albo problemy ze snem.

Innymi słowy: nie chodzi o to, że dana osoba się czymś martwi (to normalne), tylko że robi to w sposób, którego nie potrafi kontrolować, przez większość czasu, o wielu różnych sprawach naraz — od zdrowia bliskich, przez finanse, po drobiazgi w rodzaju "czy dobrze zamknąłem/am drzwi".

Dlaczego to się nie "rozwiązuje samo"

W zwykłym stresie mózg reaguje na realne zagrożenie i wycisza się, gdy ono mija. W GAD mechanizm alarmowy zostaje włączony niemal bez przerwy, niezależnie od tego, czy aktualnie dzieje się coś obiektywnie trudnego. To wyczerpujące — fizycznie i psychicznie — i rzadko mija samo z siebie, tak jak zwykłe zmęczenie po ciężkim tygodniu.

Dobra wiadomość: GAD dobrze reaguje na leczenie, przede wszystkim na terapię poznawczo-behawioralną, a w razie potrzeby też na farmakoterapię. Rozpoznanie, że to, co się czuje, nie jest "zwykłym stresem, z którym każdy sobie radzi", to często pierwszy krok do tego, żeby zacząć sobie realnie pomagać.