Zaburzenie depersonalizacji-derealizacji

Depersonalizacja to poczucie oderwania od własnych myśli, uczuć czy ciała — bywa opisywana jako "obserwowanie samego siebie jak w filmie". Derealizacja to poczucie, że otoczenie jest nierealne lub percepcyjnie zmienione — np. "patrzenie przez zamglone okno", zmniejszona żywość kolorów czy zniekształcone kształty przedmiotów. O zaburzeniu mówimy, gdy te doświadczenia są uporczywe lub nawracające i powodują cierpienie.

Istotny niuans kliniczny: w odróżnieniu od psychozy, zdolność do oceny rzeczywistości pozostaje zachowana — osoba wie, że to poczucie oderwania nie odzwierciedla faktycznego stanu rzeczy, mimo że subiektywnie jest bardzo niepokojące. Krótkotrwałe epizody tego typu są dość powszechne, natomiast pełnoobjawowe, uporczywe zaburzenie jest znacznie rzadsze.