Anankastyczne (obsesyjno-kompulsyjne) zaburzenie osobowości

Anankastyczne zaburzenie osobowości (nazywane też obsesyjno-kompulsyjnym zaburzeniem osobowości) to trwałe zaabsorbowanie perfekcjonizmem, porządkiem, zasadami i kontrolą, kosztem elastyczności, efektywności i relacji z innymi. Obejmuje trudność z ukończeniem zadania z powodu perfekcjonizmu, nadmierne poświęcanie się pracy kosztem odpoczynku i relacji, trudność z delegowaniem zadań, sztywność oraz myślenie czarno-białe.

To zaburzenie, mimo podobnej nazwy, jest czymś zupełnie innym niż zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD): w OCD natrętne myśli są przez daną osobę odbierane jako obce i niechciane (ego-dystoniczne), a kompulsje mają zmniejszyć towarzyszący im niepokój — osoba zwykle chce się ich pozbyć. W anankastycznym zaburzeniu osobowości sztywne standardy i potrzeba kontroli są odbierane jako słuszne i "swoje" (ego-syntoniczne) — osoba zwykle nie widzi w nich problemu do rozwiązania. Jest to zresztą najczęściej występujące zaburzenie osobowości w populacji ogólnej.